السيد موسى الشبيري الزنجاني
872
كتاب النكاح ( فارسى )
7 ) پاسخ صاحب حدائق به اشكال فوق صاحب حدائق مىگويد : در قرآن مواردى وجود دارد كه پاسخ متناسب با سؤال نيست ، گويا سائل را متوجه اين نكته مىكند كه سؤال شما مناسب نيست و پاسخى متناسب با سؤال مناسب مقام داده مىشود مثل : يسئلونك عن الاهلّه كه از تو دربارهء هلال سؤال مىكنند كه ابتدا نازك است و به تدريج زياد مىشود و به صورت قرص كامل درمىآيد ، سپس نقصان پيدا مىكند تا وقتى كه منعدم مىگردد ، علتش چيست ؟ قرآن اين سؤال را بىفائده دانسته ، لذا فلسفه خلقت آن را ذكر مىكند و جوابى متناسب با سؤالى مناسب مىدهد كه « قُلْ هِيَ مَواقِيتُ لِلنَّاسِ » ، و يا سؤال از علت وجودى را بىفائده مىداند و در پاسخ ثمرات آن را ذكر مىكند . و مثل : « يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلْ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوالِدَيْنِ . . . » كه سائل سؤال مىكند چه چيزى انفاق كنيم ؟ پاسخ دربارهء مصرف انفاق است . در روايت مورد بحث نيز سؤال از « أُولِي الْإِرْبَةِ » است ، ولى امام سؤال از استثناء را مناسب شمرده و جوابى مناسب ، با آن داده است . « 1 » 8 ) مناقشه استاد مد ظله بر پاسخ صاحب حدائق ( ره ) اين احتمال خيلى مستبعد است . اگر بگويند : « زكات براى غير محتاج حرام است » سپس سؤال كنند ، محتاج كيست ؟ آيا گفته مىشود كه سؤال شما نامناسب است ؟ و در پاسخ مىگويند : غنىّ ! يعنى به جاى پاسخ از محتاج ، از غير محتاج جواب مىدهند ؟ طبيعى آن است كه بگويند : محتاج كسى است كه مخارج ساليانهاش را نداشته باشد . شواهدى هم كه ايشان از آيات ذكر كردند ، صحيح نيست ، زيرا در مورد آيهء اول و سؤال از اهلّه ، چندان روشن نيست كه وجه سؤال چيست ؟ ممكن است سؤال از غرض خلقت باشد و سائل فكر كند كه چرا هميشه
--> ( 1 ) الحدائق الناضرة 23 : 77 - 78 .